web analytics

1297. De Bruggelingen geven zich over

47
banner

Eind augustus 1297 krijgt Brugge het bezoek van de Engelse koning Edward en van de jonge kroonprins van Wales. De komst van de Fransen verplicht Edward echter om uit te wijken naar Gent. De tweespalt in Brugge is daar de voornaamste reden toe. Er zijn hier veel graafgezinden maar nog veel meer leliaardgezinden die de koning van Frankrijk steunen. Een situatie die een beetje analoog is voor heel Vlaanderen trouwens. Het vertrek van de Engelse koning triggert de Bruggelingen om zich dan maar meteen ter beschikking te stellen van Filips de Schone.

Het pleit zeker niet in het voordeel van Gwijde van Dampierre dat een hele delegatie Bruggelingen en schepenen naar Ingelmunster trekt om sleutels van hun stad aan de Franse koning aan te bieden en zich daar aan hem te onderwerpen. Filips de Schone is natuurlijk opgezet met de vrijwillige overgave van de Bruggelingen. Hij stuurt er zonder dralen zijn broer Karel van Valois naartoe. Samen met Rodolphe de Nigelle en een divisie soldaten. De Fransen maken een omweg via de haven van Damme waar ze de daar aangemeerde Engelse vloot willen vernietigen. De Engelsen hebben echter tijdig het ruime sop gekozen zodat Valois zich moet vergenoegen met de inname van de stad en de lokale haven.

De inwoners van Damme en Brugge moeten voor de Fransen direct in actie schieten om extra wallen rond hun steden aan te brengen. Karel van Valois krijgt niet eens de tijd om naar Ingelmunster terug te keren wanneer zijn leger in Damme in aanvaring komt een Vlaams-Engels leger onder leiding van Robrecht van Bethune en de prins van Wales. De 400 Franse soldaten moeten in het zand bijten, de haven en de stad van Damme komen zo weer in Vlaamse handen. Op dat moment zouden ze ook gemakkelijk Brugge weer aan hun kant hebben kunnen krijgen.

Ware het niet dat de Engelse en de Vlaamse soldaten onder elkaar ruziën en zelfs vechten over de buit die ze willen veroveren. Tegen die tijd is de Franse koning met heel zijn leger naar Brugge opgerukt. Zijn mannen kunnen beter hier uitrusten dan in Ingelmunster. Robrecht van Bethune heeft zijn kans verkeken. De koning van Engeland en onze graaf zien geen mogelijkheden meer om de Fransen te verjagen. Ze hadden gerekend op de hulp van de Duitse keizer Adolf maar die verkocht zijn diensten aan de hoogstbiedende. In dit geval was dat Filips de Schone. Veel anders dan het verzoeken van een wapenstilstand zit er voor Gwijde van Dampierre niet in.

Deze oorlog betekende sowieso een vreselijke orgie van geweld en verwoesting voor de steden, de dorpen, de landlieden en de oogsten. Het land is dan ook leeg gestreden en uitgeput wanneer de partijen in oktober een tijdelijke vrede van welgeteld één maand met elkaar afsluiten. Na een volgende onderhandelingssessie ondertekenen ze een wapenstilstand voor twee jaar. Op voorwaarde dat de koning van Frankrijk meester zal blijven van Brugge, Rijsel, Kortrijk en de andere steden die hij al veroverd heeft.

Gwijde van Dampierre staat er alleen voor
1298. Filips de Schone keert terug naar Frankrijk, zijn collega van Engeland overwintert te Gent in het gezelschap van Gwijde van Dampierre. Pas in februari vertrekt Edward via Damme naar zijn thuisland. Dat vertrek gaat gepaard met grote frustraties van zijn soldaten die zonder de beloofde buit naar huis moeten vertrekken. Ze proberen dan maar brand te stichten in de vier Gentse wijken om hier alsnog hun slag te kunnen slaan. De Gentse bevolking reageert woedend en gaat in de clinch met die ondankbare Engelsen. De gevechten resulteren in 730 doden aan Engelse zijde. En moest Gwijde van Dampierre niet tussengekomen zijn dan zou hier niet één Engelsman levend zijn weggeraakt, met inbegrip van de koning en zijn zoon.

Bij de Gentenaars vallen er 83 doden. Edwards vertrek naar Damme gebeurt dus niet zomaar vrijwillig maar betekent vooral een helse vlucht naar de veiligheid. In september 1299 zal koning Edward in het huwelijk treden met Margareta, de zuster van Filips de Schone. Dat bedenkelijk huwelijk komt er na een geheim verbond die de twee koningen achter de rug van Gwijde van Dampierre om met elkaar bedisselden. De graaf staat er nu helemaal alleen voor. In 1298 verliest hij ook zijn tweede echtgenote Isabella. Na haar begrafenis in Petegem haast Dampierre zich naar Duitsland om bij keizer Albrecht manschap af te leggen voor het graafschap van Aalst.

1299. Een van de punten van de wapenstilstand verplicht de partijen om zich te onderwerpen aan wat de paus over de kwestie te vertellen heeft. Altijd een linke boel. Robrecht van Bethune haast zich tot bij paus Bonifacius VIII om de Vlaamse belangen te gaan verdedigen. Tot zijn eigen verwondering verplicht de kerkvader Filips de Schone om Filippa te bevrijden en om de bezetting van Vlaanderen ongedaan te maken. Bij het voorlezen van deze akte scheurt Robert van Artesië het pauselijk document in stukken en gooit hij dit in het vuur. Aan dergelijke schandelijke voorwaarden zal zijn koning van Frankrijk zich nooit onderwerpen. Weinig later komt het nu tot een openlijke vernieuwing van het verbond tussen de keizer van Duitsland en de koning van Frankrijk, ook al geen goed nieuws voor Vlaanderen. De twee overgangsjaren zullen gebruikt worden om de Vlaamse steden te versterken, zowel aan Franse als aan Vlaamse kant. De fortificatie van Brugge raakt tijdig afgewerkt. Ondertussen geeft de graaf opdracht om de steden van Damme, Aardenburg, Gent, Deinze en Oudenaarde te ommuren en van bolwerken te voorzien.

· · · · · · · · · · · · · · · · · · · · ·

Auteur van 'De Kronieken van de Westhoek'

Related Articles & Comments

Leave a Comment

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *