web analytics

Anno 1383. De stoutmoedige Francis Ackerman

54
banner

Veel meer dan de oorlog verderzetten zit er voor die van Gent niet in. Wat wil je met dergelijke eisen op tafel? De term ‘Gentenaar’ dekt van nu af aan niet langer de eigen poorters. De stad verleent nu met open armen een veilige plek voor allen die op de vlucht zijn voor de graaf, voor de Fransen, voor de bannelingen, de vluchtelingen, voor allen die in het vizier van de Fransen lopen. Daardoor puilt het hier uit van het volk en dat fenomeen op zich alleen al zorgt voor een nieuwe dynamiek.

De dappere, sluwe en stoutmoedige Francis Ackerman schopt het in die dagen tot ruwaard in de plaats van Filips van Artevelde. De gesneuvelde of gedode kapiteinen worden vervangen door nieuwe elementen: Jacob Diericx, Arnold Jansseune. Jan van Dickele, kapitein van Petegem bezet de post van baljuw. Jan Van De Voorde vervangt Gillis Van den Bossche als bevelhebber van het kasteel van Gavere, die laatste sneuvelde inderdaad te Komen.

Januari 1383. Die van Gent tonen alvast lef. Francis Ackerman en zijn baljuw vertrekken met 3.000 mannen naar Aardenburg om er in de clinch te gaan met een Frans garnizoen. Ze ontmoeten er hevige tegenstand maar toch slagen ze er in om de stad te veroveren. Enkele dagen later keren ze met een weelderige buit terug naar hun thuishaven. Op 27 januari komt er nog een bezoek aan Aardenburg waarbij ze alles verbranden wat nog recht gebleven was na hun vorig bezoek.

De noordelijke kant van het Brugse Vrije loopt daarbij eveneens zware averij op. Ondertussen lopen de andere kapiteinen de regio van Aalst en het Waasland al plunderend af. Ze hebben allemaal moed opgevat met het nieuws dat de Engelse hulptroepen niet lang meer op zich zullen laten wachten. De hele tijd door zijn er toch enkele personen die inspanningen leveren om vrede te scheppen tussen de graaf en deze Gentenaars. Ik heb het over de bisschoppen van Doornik en Luik die de situatie in Vlaanderen vermoedelijk niet langer kunnen aanzien.

De ‘Witte Donderdag’ vergadering te Ename, tussen de bisschoppen en de gezanten van de graaf levert niets op. De Gentenaars weigeren om de gevraagde gijzelaars te leveren. Het conflict blijft muurvast. De bloederige soap rond graaf Lodewijk van Male is nog helemaal niet afgelopen. Een rijke Engelse handelaar, Jan Saplemon, een man die al 24 jaar in Brugge woont, krijgt het aan de stok met de graaf. Hij zou fondsen overgemaakt hebben aan Francis Ackerman en moet daarvoor tekst en uitleg gaan verschaffen in Rijsel waar Lodewijk zich momenteel bevindt. Saplemon ziet de bui al hangen en muist er met zijn collega-kooplieden uit Engeland van onder. Dat gebeurt ‘s nachts via de haven van Sluis. De graaf die er nu quasi zeker van is dat zijn beschuldigingen terecht zijn, verbant al de desbetreffende kooplieden uit Vlaanderen en laat hun eigendommen openbaar verkopen in Brugge. Iets wat de Bruggelingen helemaal niet zint. De wraak van de Engelsen zal immers niet lang op zich laten wachten.

De Engelsen zijn op komst
29 april 1383. Francis Ackerman, de heer van Herzeele en al hun krijgsvolk duiken op voor de Kruispoort van Brugge. Ze beschieten er gedurende negen uren de stad, maar ruwaard Jan van Gistel en het Frans garnizoen bieden voldoende weerstand zodat de Gentenaars er met schande moeten wegtrekken. Opnieuw krijg ik dat hatelijk Frans ondertoontje te lezen. In hun kolere verbranden ze de kerk en de toren van Sint-Kruis net zoals de woningen die er in het rond gebouwd staan. Tegen die tijd is er in Engeland ook al volop pantomime. Vreemd genoeg komt de oorlogszuchtige taal vanuit katholieke hoek.

Henry Spencer, de bisschop van Norwich kan er niet mee leven dat de Fransen gehoorzamen aan de door hen aangestelde alternatieve paus van Avignon. Hij heeft er naar eigen zeggen een kruistocht op Franse (en dus ook Vlaamse) bodem voor over om te strijden voor de legitieme paus in Rome. Hij krijgt zijn koning en het Engels parlement zo ver dat er oorlog zal moeten gevoerd worden in Vlaanderen. Dat resulteert in de komst van een leger van 15.000 voetknechten en 2.000 ruiters die zich begin mei 1383 aanmelden in Calais. De vreugde bij de Gentenaars is onuitsprekelijk. Francis Ackerman, Raso Van de Voorde, Jan De Schutelaere en Pieter Vincke sluiten zich al na enkele dagen aan bij hun Engelse bondgenoten.

21 mei 1383. De Gents-Engelse coalitietroepen veroveren de stad Grevelingen. Broekburg capituleert en ook Duinkerke en Mardijk zwichten. Het Westland van Vlaanderen slaat in paniek. De landlieden vluchten verschrikt naar de veiligheid van de steden. Naar Ieper, Brugge, Sint-Winoksbergen of Sint-Omer. De inwoners van onder andere Sint-Winoksbergen, Belle, Poperinge en Cassel verzamelen zich in een leger onder het bevel van Lodewijk van Vlaanderen, beter bekend als ‘Haze’ of Jan Sporkin. Tegen de Engelse overmacht kunnen ze echter niets uitrichten, de mannen keren dan ook in de grootste wanorde terug naar Sint-Winoksbergen.

In Duinkerke komt het op 25 mei tot een verschrikkelijk gevecht en verliezen de Westhoekers maar eventjes 9.000 van hun soldaten. Het dodental bij de Engelsen en de Gentenaars is zeer bescheiden. Lodewijk van Male reageert vrij laconiek op de Engelse inval en de nederlaag van Vlaanderen. God zal volgens hem wel een tandje bijsteken en voor de rest zal zijn schoonzoon Filips de Stoute het probleem moeten oplossen. Veel fut zit er bij de graaf duidelijk niet meer in. Filips van Bourgondië stuurt alvast enkele garnizoenen naar de Noord-Franse steden in afwachting van een veldtocht van zijn koning Karel VI.

· · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · ·

Auteur van 'De Kronieken van de Westhoek'

Related Articles & Comments

Leave a Comment

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *