web analytics

Anno 1329. Een echte Vlaming als graaf?

61
banner

De overwinning op de Casselberg redt vreemd genoeg ook het huwelijk van Lodewijk van Nevers. Hij is op zijn dertien getrouwd met Margareta van Frankrijk, de vijftienjarige dochter van de toenmalige koning van Frankrijk Filips de Lange, een hoogmoedige kleindochter van Filips de Schone en Vlamingenhaatster Johanna van Navarra. De kroniekschrijvers vermelden hun aankomst in het kasteel van Male in de maand september 1329. Hun onthaal in Brugge gaat door in oktober 1329. Op 25 november van het daaropvolgende jaar schenkt ze hem een zoon met de naam van zijn vader: Lodewijk, de toekomstige graaf Lodewijk van Male. Margareta laat hem voor het eerst zien aan de Vlamingen tijdens diezelfde nazomer van 1330. Ze wordt met pracht en praal onthaald. ‘Baat het niet, dan zal het zeker niet schaden’, zoiets zal de modale Vlaming nu wel denken.

De stedelingen versieren hun straten, er worden her en der schouwspelen opgevoerd en de vorstin krijgt schone en kostbare geschenken aangeboden. De geboorte van de nieuwe Lodewijk, hier in Vlaanderen geboren, houdt het perspectief in dat Vlaanderen ooit nog wel eens een echte Vlaming als graaf zal krijgen. Het doopfeest van ‘petit Louis’ wordt gevierd in de aanwezigheid van een hele reeks hoge gasten. De bisschoppen van Doornik en Atrecht en al de treffelijkste geestelijke en wereldlijke personen van Vlaanderen. Lodewijk van Male krijgt drie peters en twee meters: de hertog van Brabant, de graaf van Blois en Gwijde van Vlaanderen met aan vrouwelijke kant de gravin van Namen en Alifa de dochter van Gwijde van Vlaanderen.

Drama in Diksmuide
Twee andere hoofdrolspelers verlaten het toneel van het leven: Jan van Namen en Robrecht van Cassel sterven respectievelijk in 1330 en 1331. Op 22 januari van 1331 schenkt graaf Lodewijk de geestelijken van Brugge een volledige vrijheid van alle accijnzen. Het komt er op neer dat ze vrijgesteld worden van alle taksen die door de wereldlijke schepenen worden opgelegd. De goede reactie op de komst van de gravin en de kleine Lodewijk van Male zorgt in elk geval voor een meer ontspannen relatie tussen de graaf en zijn volk. Hij gunt de Bruggelingen met verloop van tijd enkele extra privileges. Zo verlost hij hen van het bastaardrecht waarbij onwettige kinderen niet konden delen van hun onwettige vaders.

De poorters krijgen de toestemming om hun stad uit te breiden. De werken vangen aan in 1332 met het uitdelven van het Minnewater en het verbinden ervan met een deel van de Gentse vaart die voortaan de Nieuwe Leie zal worden. De Franse kooplieden hoeven niet langer taksen te betalen op de wijn die ze leveren in Vlaanderen. In Damme richten ze een wijnstapel op, een plaats waar het goedje op voorraad gelegd wordt. Er is wel een scherp verbod om de Franse wijnen te vermengen met Spaanse of andere wijnen. De magazijnmeesters moeten de sleutels van hun eigen kelders altijd bij zich houden om gefoefel te vermijden. Sluis verliest in datzelfde jaar een deel van zijn voorrechten omdat de inwoners de voorschriften blijkbaar niet al te nauw hebben genomen.

29 september 1333. Drama in Diksmuide waar zowat de hele stad per ongeluk afbrandt. In datzelfde jaar doodt Richard Rende, een adviseur van graaf Lodewijk van Nevers een andere edelman. Om hier vergiffenis voor te bekomen wordt hij beboet door binnen de parochie van Zuienkerke een stichting op te richten zodat daar een dagelijkse misviering kan gefinancierd worden. Dat de kroniekschrijvers tijd en oog hebben voor dergelijke fait-divers toont aan dat de vrede in Vlaanderen nu toch al enkele jaren standhoudt. Tijdens de herfst van 1333 komt daar verandering in. Gelukkig spitst het dispuut zich toe tussen de graaf van Vlaanderen en de hertog van Brabant en blijven Brugge en Vlaanderen voorlopig buiten schot.

Lodewijk van Nevers probeert zijn domein uit te breiden door het aankopen van een aanzienlijke bezitting aan de Dijle. Het gaat over de regio van Mechelen, een domein in eigendom van de bisschoppen van Luik, maar de inwoners houden wel de zijde van hertog Jan van Brabant. De transactie naar Vlaanderen zorgt voor grote turbulentie bij de burgerij van Mechelen die daar helemaal niet mee opgezet is. Wanneer Lodewijk naar ginder afzakt om de stad in zijn bezit te nemen en de hulde van de Mechelaars te ontvangen, komen de wapens naar boven. De graaf moet zich haasten om veilig buiten de stad te geraken. Hertog Jan ruikt natuurlijk zijn kansen en steunt de Mechelaars in hun verzet tegen de graaf van Vlaanderen. Volgens hem is de verkoop onwettig.

De heerlijkheid Mechelen loopt niet verder dan de Dijle, alles ten zuiden van deze rivier behoort aan Brabant en niet aan Luik. De graaf, zijn reputatie indachtig zoekt wraak om de inwoners van Mechelen voor hun vermetelheid te straffen en gaat natuurlijk uithuilen in Frankrijk. Bij Filips van Valois vangt hij bot: die kiest partij voor de Brabanders.

 

 

· · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · ·

Auteur van 'De Kronieken van de Westhoek'

Related Articles & Comments

Leave a Comment

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *