web analytics

Anno 1340. Een fatale misrekening

58
banner

Van Artevelde wil de Franse angel uit Doornik verwijderen. Acht dagen voor Pasen 1340 slaan de Vlaamse gemeentetroepen hun tenten op rond deze stad. Ze bezetten meteen de dorpen Chin en Ramegnies. Als de Vlaamse gemeenten hun krachten bundelen en de hulp krijgen van de Engelse troepen van Edward III dan moet het volgens Artevelde zeker mogelijk zijn om zich meester te maken van Doornik. Er is een boodschapper onderweg naar Ieper waar de graven van Suffolk en Salisbury zich momenteel bevinden.

Met de vraag of ze onverwijld ter hulp willen snellen. De burgerij van Ieper heeft zich in de voorbije weken al naarstig bewapend. Burggraaf Gerard van Oultre en de schepenen Jacob de Vroede en Nikolaas de Dickebie leiden de Ieperse milities die de Engelsen zullen bijstaan. Onderweg houden ze halt in Armentières om af te rekenen met een bende Genuezen die de omgeving teisteren met allerhande plunderingen. De Italianen verdedigen zich hardnekkig maar kunnen niet op tegen de numerieke meerderheid van de Ieperlingen en de Engelsen. Armentières wordt dan ook stormenderhand overgeleverd aan de Vlamingen. Die overwinning maakt de coalititiepartners echter overmoedig.

Een vermetelheid die noodlottige gevolgen zal kennen. In plaats van de linkerkant van de Leie richting Kortrijk te volgen waar er niets te vrezen valt, kiezen ze voor de aanval op Rijsel die in hun ogen even gemakkelijk zal vallen als Armentières. Dat blijkt helaas voor hen een fatale misrekening. In de buurt van de abdij van Marquette vallen ze in een hinderlaag van 500 gewapende mannen en een deel voetboogschutters die plots vanuit de hagen op hen toeschieten. Terugkeren is geen optie voor de Vlamingen. De bloedige confrontatie valt uit in het voordeel van de Fransen. Een van de twee Ieperse schepenen wordt gedood en de andere gevangengenomen. De graaf van Salisbury deelt hetzelfde lot en wordt overgevoerd naar het Châtelet te Parijs.

Laat u niet ontmoedigen!
Jacob van Artevelde moet zich dood gevloekt hebben als hij het nieuws van de nederlaag bij Marquette verneemt. Dat kan nooit de bedoeling geweest zijn. Zijn opzet om Doornik te veroveren mag hij nu wel vergeten. Hij positioneert een garnizoen Gentenaars in het kasteel van Helkijn om op zijn minst de uitvallen van Mathieu de Trie en Godemar du Pary te beletten en keert zelf terug naar Gent. Hier moet hij dringend overleg plegen met de andere steden hoe er beroep kan ingediend worden tegen de uitgesproken excommunicatie.

Koning Edward III steunt de Vlamingen die nu plots voor gesloten kerken staan. ‘Laat u niet ontmoedigen’, geeft hij aan, ‘bij mijn terugkeer naar Vlaanderen zal ik voldoende geestelijken meebrengen die opnieuw de mis zullen zingen, of de paus dat nu al dan niet goedvindt.’ Tijdens zijn verblijf in Engeland vergeet Edward III niet om zijn beloftes waar te maken. Als zelfverklaarde koning van Frankrijk herstelt hij al de oude vertrouwde privileges van de steden en vult die aan met nieuwe en betere bepalingen. Hij doet afstand van de kasselrijen van Rijsel, Douai, Orchies en Bethune en van het graafschap Artesië en belooft nog eens extra om de regio van Doornik weer aan Vlaanderen te hechten. Daarnaast bereidt hij zich koortsachtig voor om de Fransen van Filips van Valois aan te vallen.

De Fransen hebben ondertussen ook niet stilgezeten. Terwijl Artevelde zich opmaakte om Doornik in te nemen en Edward zich in Engeland bevond leek het voor Filips van Valois een geschikt moment om Henegouwen in te nemen en de Walen te straffen voor hun oproerigheid. De Fransen mobiliseren bij Kamerijk soldaten van over het hele Franse grondgebied met de voornaamste edelen aan het hoofd van dat nieuwgevormde leger. Zelfs de oudste zoon van de koning is van de partij. De graaf van Henegouwen slaat alarm en krijgt de bijstand van de hertog van Brabant en de graven van Gelderland en van Namen. Ook Jacob van Artevelde doet zijn deel. Het Henegouws leger groeit op korte tijd aan tot meer dan 60.000 eenheden. Voldoende om de Fransen te doen wijken. Valois laat zijn troepen een achterwaartse beweging maken waardoor het hier in Henegouwen niet tot vechten komt.

 

 

· · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · ·

Auteur van 'De Kronieken van de Westhoek'

Related Articles & Comments

Leave a Comment

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *