web analytics

Anno 1339. Een politiek van strikte neutraliteit

53
banner

1 september 1339. De Engelse koning begroet zijn bondgenoten in Engeland. De Duitse baronnen tekenen present. Ook Holland schaart zich aan Engelse zijde. Een leger van nagenoeg 50.000 Engelsen, Hollanders en Duitsers concentreert zich in Brussel, Bergen en Valenciennes met het plan om Cambrai in de tang te gaan nemen. Hoewel deze stad zich officieel op het grondgebied van de Duitse keizer bevindt blijkt de Franse koning deze bisschoppelijke stad bezet te houden. Edward III bijt zijn tanden stuk op Cambrai en dat terwijl Valois nu met een flink leger oprukt naar Péronne. Het Engels leger volgt die beweging. Na een diplomatiek intermezzo wordt de datum voor de echte confrontatie vastgelegd op 22 oktober.

Jacob van Artevelde houdt zich nog altijd strikt aan zijn politiek van neutraliteit. De strijdkracht van de Vlaamse gemeenten neemt niet deel aan de krijgstocht richting Péronne. De Vlaamse legers hebben zich verzameld tussen Menen en Deinze. Lodewijk van Nevers meldt zich tijdens de maand oktober aan in Kortrijk. Hij wil nog praten en onderhandelen met de Vlamingen. De afgevaardigden uit Brugge en Gent haasten zich op 21 oktober naar Kortrijk, ook Jacob van Artevelde is van de partij. Er gaan dagen voorbij vol van twijfelachtige gesprekken en ontwijkende beloften. Het wordt met de dag duidelijker dat de graaf van Vlaanderen maar rond de pot draait en er feitelijk alleen maar op uit is om de Vlamingen ver van de Engelsen te houden.

Terwijl de Engelsen door Henegouwen oprukken verlaat Lodewijk van Nevers de stad Kortrijk en is het veinzen afgelopen. De Franse bezetters van de nabijgelegen steden gaan zo goed als onmiddellijk van start met een reeks uitvallen over de grens van Vlaanderen. Ze vallen er binnen in de woningen van de landbouwers en komen er hun goed plunderen en verwoesten, precies alsof Vlaanderen nu vijandelijk gebied geworden is.

Korte metten met de oppositie
Oktober 1339. De eigenzinnige politiek van Jacob van Artevelde krijgt niet alleen kritiek in het zuiden van West-Vlaanderen. Ook in Brugge zijn de meningen over de Gentenaar blijkbaar verdeeld. Voor zijn tijd werden de commerciële transacties altijd strikt begeleid door een groep van exclusief Brugse makelaars maar met de komst van Artevelde wordt Brugge ineens overspoeld door makelaars uit Brabant, Henegouwen en lieden uit Spanje, Italië en het Roomse rijk. En dat kan niet op veel bijval rekenen van de gilde van de makelaars. Reken daarbij dat Jacob van Artevelde meestal korte metten maakt met de oppositie. Geschiedschrijver Meyer maakt in elk geval melding van de wreedheid van Artevelde tegenover die makelaars welke dan op hun beurt de zaken op de spits drijven.

Wat dan natuurlijk op bijval kan rekenen van de Brugse wevers en volders die hun welstand precies wel te danken hebben aan de Gentenaar. Het gevolg van deze tegenstelling laat zich tijdens deze oktobermaand zien wanneer de textielwerkers een vergadering van de makelaars op de beurs in de Steenstraat binnenvallen en veel van de aanwezigen vermoorden. De textielmannen krijgen daartoe de hulp van een brigade gewapende Gentenaars die Jacob van Artevelde hen ter beschikking gesteld heeft om de onrust in Brugge neer te slaan.

Van de veldslag in Péronne komt ondertussen niets in huis. De Siciliaanse koning jaagt Filips van Valois de stuipen op het lijf met zijn bewering dat de sterren groot gevaar voorspellen voor de Fransen. Aan de kant van Edward III weigeren Holland en Henegouwen om effectief de Franse grens over te steken. Beide legers trekken zich achteruit. De Engelsen sturen hun garnizoenen naar Doornik, Cambrai, Rijsel en Douai en blijven er in stand-by. Edward rept zich naar Brussel om nog eens te onderhandelen met Jacob van Artevelde. Ook de andere coalitiepartners zullen van de partij zijn. Artevelde staat natuurlijk voor een groot dilemma.

Het is nu wel zelf de koning van Frankrijk die de deal met Vlaanderen opgeblazen heeft met zijn invallen over de grens. Valois heeft zich sinds de slag van Cassel in 1328 alleen maar vijandig gedragen tegenover de Vlamingen. Terwijl Edward III gestreden heeft voor de Vlaamse vrijheden en de ontwikkeling van onze nijverheid.

 

 

· · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · ·

Auteur van 'De Kronieken van de Westhoek'

Related Articles & Comments

Leave a Comment

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *