web analytics

Anno 1494. Filips de Schone neemt eindelijk het roer over

73
banner

20 augustus 1493. Keizer Frederik III sterft op de leeftijd van 77 jaar. Maximiliaan volgt zijn vader op in het keizerrijk. Maar de koning is echter zo blut van alle voorbije oorlogen dat hij helemaal onverwacht dan toch een tweede huwelijk aangaat. Met Blanca Maria, de dochter van de hertog van Milaan. De bruidschat van 500.000 patakons en het erfrecht om hertog van Milaan te worden zetten zijn scheve financiële situatie voor een stuk recht.

Tijdens het jaar 1494 neemt hij zijn Blanca Maria mee op bezoek in Mechelen. Zijn zoon Filips de Schone is ondertussen 16 geworden en neemt nu officieel het roer over de Nederlanden op zijn schouders. De jonge graaf krijgt her en der zijn officiële inhuldiging. In Leuven, Antwerpen, in de voornaamste steden van Brabant en Holland en van de andere provincies. Behalve in Gelderland waar Karel van Egmont als hertog de lakens uitdeelt. Daarna is het tijd voor Vlaanderen. Zijn blijde intrede in Gent gaat door op 27 december 1494. De Vlamingen voelen zich goed met hun nieuwe graaf. Eindelijk nog eens een prins die op eigen bodem geboren werd en die hun belangen ernstig zal nemen. Deze gedachte alleen al zorgt voor ontspannen gemoederen.

De jonge Filips beschikt volgens de kroniekschrijvers over een zonderlinge schoonheid, vandaar die bijnaam ‘de Schone’, maar daarnaast etaleert de nieuwe zich als menslievend, spraakzaam en erg godvruchtig. Allemaal te danken aan een goede opvoeding. Zijn eerste ambitie focust zich op het herstel van de economie in Vlaanderen, goede zakelijke relaties met Engeland, ongestoorde overzeese handel en het wegwerken van eventuele geschillen die dat allemaal in de weg kunnen staan. Er komt in 1495 een wapenstilstand van 6 maanden met Gelderland en ook ten opzichte van Karel VIII doet hij zijn best om de vrede van Senlis te onderhouden. Het lijkt er in elk geval op dat de nieuwe graaf met een positieve noot begint.

Een dubbel huwelijk schudt Europa door elkaar
1496. Achter de schermen blijft zijn vader Maximiliaan de toekomst van Vlaanderen verder uitstippelen. Daarbij telt maar één zaak: macht. Een fusie van de huizen van Oostenrijk en Spanje zal het grootste land van Europa op de kaart zetten en moet Frankrijk en Engeland naar een tweederangsrol verwijzen. Maximiliaan treedt in onderhandelingen met Ferdinand de koning van Aragon om hun kinderen aan elkaar te koppelen. Er komt inderdaad een regeling uit de bus. Een dubbel huwelijk dan nog! Filips de Schone zal trouwen met Johanna van Castillië en Margareta van Oostenrijk met Johanna’s broer Juan.

De graaf van Vlaanderen krijgt pas in Wenen van zijn vader te horen wat hij van plan is en dat levert voor hem geen moeilijkheden op. In Vlaanderen zijn de mensen zich allesbehalve bewust van de gigantische veranderingen die hen te wachten staan. Buiten enkele verwaaide Spaanse handelaars weten de Vlamingen nog niet hoe Spanjaarden er in de realiteit uitzien. En het is anno 1496 misschien beter dat ze dat inderdaad nog niet weten.

Johanna van Castillië is de voorloper van hele zwermen Spanjaarden in de Nederlanden. Op 20 september 1496 meert de Spaanse prinses aan in Zeeland, met een vloot van 135 schepen. Deze machtsontplooiing laat alvast zien dat Spanje de imposante heerser is over de door Colombus ontdekte overzeese landen. Johanna en haar gevolg van edelen reizen verder naar Antwerpen en dan naar Lier. Uiteraard krijgt ze overal een pompeus onthaal voorgeschoteld. In Lier ontmoet ze haar toekomstige echtgenoot Filips die terugkeert uit Duitsland en zijn bruid verwelkomt. Ze trouwen er op 21 oktober 1496 en daarna voltrekken Filips en Johanna in de stad van Brussel hun bruiloftsfeest met koninklijke luister.

Het tweede deel van de staatskoppeling volgt in Spanje zelf. Prinses Margareta vertrekt op 8 februari 1497 met dezelfde vloot naar Spanje en treedt er in de stad Burgos in het huwelijk met kroonprins Juan. Veel plezier aan zijn huwelijk zal de Spanjaard niet beleven want hij overlijdt nog tijdens datzelfde jaar zonder kinderen na te laten. De rol van Margareta is meteen uitgespeeld, het Spaanse erfdeel valt nu in de handen van Johanna van Castillië en op termijn dus bij Margareta’s broer Filips de Schone en hun opvolgers.

10 maart 1497. Na een afwezigheid van 11 jaar uit Vlaanderen (graaf Filips verbleef gewoonlijk in Mechelen) kan het geluk vandaag niet op voor Gent. De inwoners ontvangen er eindelijk Filips en Johanna. De graaf vernieuwt zijn eed van trouw die zijn afgevaardigden eerder in zijn naam hadden uitgesproken. Het magistraat vereert Filips met kostbare geschenken. Acht dagen later volgt een gelijkaardig ritueel op de grote markt van Brugge en in het landhuis van het Brugse Vrije. Kort daarna huldigen ze de nieuwe sterke man in Ieper, Rijsel en Oudenaarde. Na de oorlog maken de Vlamingen nu weer tijd voor vertier. Op 20 mei organiseert de gilde van Sint-Joris een prestigieus schietspel waar 32 steden van Vlaanderen, Brabant, Henegouwen, Artesië, Namen, Holland, Zeeland en andere provincies aan deelnemen.

Graaf Filips vergezelt de Brugse schutters en wint samen met hen de prijs voor de schoonste intrede. Twee zilveren kannen. Er zal nog eentje bijkomen voor de prijs van de grootste tering. De prijzen voor de beste schutters gaan in volgorde naar Bergen, Sint-Winoksbergen en Bergen-op-Zoom. Drie keer ‘Bergen’, het is bijna niet te geloven. Ook de rederijkerskamers geven het beste van zichzelf met toneelspelen allerhande. Het Ieperse ‘Sinte-Anna’ loopt weg met de prijs van het beste blijspel. Het lijkt duidelijk dat de Vlamingen de miserie van het verleden wat aan het vergeten zijn. Nog dit jaar brengt prinses Johanna een dochter op de wereld, ze krijgt de naam Eleonora. In de maand juli van het jaar 1499 legt Filips de Schone zijn manschap af aan de kroon van Frankrijk.

 

· · · · · · · · · · · · · · ·

Auteur van 'De Kronieken van de Westhoek'

Related Articles & Comments

Leave a Comment

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *