web analytics

Graaf Boudewijn sterft een vreselijke dood

68
banner

De tweede zondag na Pasen van 1204 moet een college van twaalf hooggeplaatste geestelijken de keuze maken wie hier nu zal aangesteld worden als nieuwe keizer van Constantinopel. Er zijn vier kandidaten maar toch bestaat er geen spoor van twijfel. Onze Boudewijn zal Isaac opvolgen als keizer van Constantinopel. ‘Lange leve keizer Boudewijn’, roepen de Grieken en hun steun en vertrouwen voor zijn persoon is best belangrijk. De plechtigheid van zijn aanstelling gebeurt op 16 mei 1204. Op de Griekse manier en in de kerk van Sinte-Sofia. Voortaan zal onze graaf door het leven gaan als ‘Boudewijn van Constantinopel’.

Dat ‘voortaan’ zal helaas niet lang duren. Na het vertrek van het westers leger keren de Grieken zich dan toch tegen de pausgezinde keizer en breekt de oorlog opnieuw uit. Boudewijn installeert zijn broer Hendrik in zijn plaats en zal zelf moeten vechten. De Tartaren in dienst van de koning van Bulgarije scharen zich aan de zijde van de Grieken en samen verslaan ze de christenen op 15 april 1205. Ze nemen graaf Boudewijn krijgsgevangen. Van dan af aan geraakt de geschiedenis zijn spoor bijster. Er ontstaan wel veel geruchten over zijn vreselijke dood in 1206, alle mogelijke varianten die nergens door enige feiten kunnen worden gestaafd. Het resultaat is wel telkens identiek: Vlaanderen moet uitkijken naar een nieuwe graaf.

Een van die roddels over het lot van Boudewijn blijft me intrigeren. In de derde Ieperse kroniek staat te lezen dat de graaf in Armenië opgemerkt werd door enkele kooplieden op weg naar Damascus. Hij was daar aan het werken op het land, moest de ploeg trekken en zou dat naar verluidt al zeker twee jaar gedaan hebben. Dat betekent dat deze ontmoeting zich rond 1208 moet afspelen. De kooplieden brengen hem naar Keulen en verwittigen zijn dochter Johanna die dan al als gravin van Vlaanderen getrouwd is met Ferrand, de zoon van de koning van Portugal. Boudewijn voorziet van binnen twee weken in Rijsel aan te komen en vraagt of ze hem daar van alle middelen kunnen voorzien. Johanna brengt haar man op de hoogte en verzoekt hem om er discreet naartoe te gaan. Ferrand zou er volgens de kroniekschrijver niets beter op gevonden hebben dat zijn schoonvader op te knopen in een bos waar nu de abdij van Marquette staat.

Ik wil voor mezelf toch even nagaan of er enige grond van waarheid in deze zware beschuldiging kan zitten. Uiteraard zal de terugkeer van Boudewijn wel een coup de théatre zijn en zou de dood gewaande graaf automatisch de plaats terug moeten innemen van zijn schoonzoon Ferrand die dan al deze functie uitoefent. Maar hoe zit het met de ‘time frame’? In 1208-1209 moet Johanna (°1191) pas zeventien jaar zijn maar ze treedt pas in 1212 in het huwelijk met haar Ferrand.

Dat betekent dat er in de periode van de moord nog geen sprake is van de Portugees en snijdt de beschuldiging zodoende geen hout. Ik maak daarbij enkel het voorbehoud dat Boudewijn veel langer dan die twee jaar in Armenië kan gebleven zijn en dat de feiten zich mogelijk kunnen hebben afgespeeld in de jaren 1212 of 1213. Ik moet het antwoord sowieso schuldig blijven. Hoewel ik met de bedenking worstel waarom de chroniqueur van de derde Ieperse kroniek dit indianenverhaal zomaar uit zijn mouw geschud kan hebben.

 

· · · · · · · · · · · · · · · · · · · · ·

Auteur van 'De Kronieken van de Westhoek'

Related Articles & Comments

Leave a Comment

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *