web analytics

Anno 1418. Het gezelschap van De Witte Beer

55
banner

13 maart 1418. Om 15u gaat hier in Brugge een grote vergadering door in de poorterloge. Deze loge zelf bestaat al zowat honderd jaar en kan een beetje beschouwd worden als een cultureel centrum avant la lettre, een plaats waar de burgers bijeen komen om te kaarten of te dobbelen. De burgemeesters, schepenen, raadsleden, tresoriers, hoofdmannen en andere notabelen zitten er samen met het gezelschap van ‘De Witte Beer’. Ze nemen er een gezamenlijke beslissing om het enigszins verwaarloosde forestierschap of steekspel van ‘De Witte Beer’ opnieuw hoog op de agenda te zetten. Ze nemen daarmee de oude tradities weer op die hun voorouders ooit nog stichtten ter nagedachtenis aan de oude forestiers van Vlaanderen. Voortaan zullen de Bruggelingen dat oud gebruik weer onderhouden en met de gebruikelijke pracht en praal vieren. Ondanks het feit dat Vlaanderen nog niet helemaal in rust is.

De laatste forestier Jan van Milanen krijgt de opdracht om alles in gereedheid te brengen. Zijn schildknaap, hofmeester, trommelaars en zijn gebruikelijke dienaren en officieren brengen alles in gereedheid zodat het tornooi kan doorgaan de zondag na Beloken Pasen. De spelen beginnen met de aankomst van de forestier. Jan van Milanen vertrekt te paard vanuit de abdij van Eeckhoutte richting markt. Dat gebeurt via de Wollestraat. De forestier is in het gezelschap van Jan Gheerwout, Pieter Adoorne, Andries Van Theimseke, Jacob Boonin, Parent Fane, Jan Zwyn de Jonge, Jacob Breydel, Jan van Aartrijke, Jan Hoste de Jonge, Jacob Van De Walle en Michiel Van Deerlyck.

Ze tonen de hele namiddag hun kunstjes of zoals de kroniekschrijvers het zo speciaal neerschrijven; ‘ze bedrijven vrome wapendaden’. Pieter Adoorne wint de spies en wordt de forestier tot in 1419. Jacob van Milanen wint de hoorn en de Rijselse poorter Joos Van Der Stichelen wint de in wit hout vervaardigde beer. De kersverse forestier ziet zich verplicht om de rest van de deelnemers op een avondmaal te vergasten en achteraf volgt er een bal. Beiden gaan door in de fraai versierde poorterloge.

De paus kan het niet lager aanzien
23 mei 1418. In Frankrijk gaat de oorlog tussen de Armagnackers en die van Bourgondië lustig verder. Paus Martinus V (in 1425 de stichter van de universiteit van Leuven) kan het niet langer aanzien en gaat er zich mee bemoeien. Hij stuurt de kardinalen Ursinus en St.-Marcus naar Frankrijk om een bemiddelingsronde tussen de kemphanen op gang te brengen. De vergadering gaat door in Montreuil. Belangrijk is wel dat beide kardinalen zich het recht toe-eigenen om het geschil naar goeddunken te regelen. Ze komen tot het verdict dat de voorbije vijandschap en wraakzucht moeten vergeven en vergeten worden.

Voortaan zal Jan van Bourgondië als machtigste prins en eerste pair van Frankrijk het bestuur van Frankrijk in handen nemen. Uiteraard samen met de kroonprins en dat zolang koning Karel VI zal blijven leven. De Armagnackers zijn woest om deze pauselijke beslissing. Ze knarsetanden van woede terwijl ze de twee kardinalen als verraders naar de hel wensen. Bernard van Armagnac, Tannegui Du Chastel en Henricus van Marly weigeren deze uitspraak dan ook te respecteren. Een wapenstilstand zit er niet eens in. De Armagnackers zouden liever lijden dan de gehate graaf van Vlaanderen in het koninklijk hof te zien. De Parijzenaars voelen zich echter bitter gestemd over deze Bernard van Armagnac. Ze zouden er alles aan doen om de pauselijke deal erdoor te krijgen. 400 Parijzenaars sluiten een geheim verbond om de vijanden van de gewenste rust te vermoorden of uit het land te zetten om dan achteraf Jan van Bourgondië naar hun stad te loodsen.

Deze actie gaat uit van een koopmanszoon, Perrinet Leclerc die het bloed van de Armagnackers wel kan drinken. Zijn verzetsgroep zoekt en krijgt steun van Philippe van Villers, de bevelhebber van Pontoise. Die stuurt Guido van Bar, Leo van Bornoville en Frederik van Mailly met een talrijke bende krijgsvolk naar Parijs. Tijdens de nacht van 28 mei 1418 dringen ze binnen in Parijs. De 400 Parijzenaars staan hen al gewapend op te wachten. Ze doorlopen nu samen de straten van de hoofdstad terwijl ze met luide stem ‘vrede & Bourgondië’ scanderen. Ze dringen binnen in het koninklijk paleis om koning Karel VI met zich mee te nemen.

De manifestatie met de koning te paard krijgt nu direct de allure van een beweging die door de koning in persoon gedragen is. De groep neemt vervolgens de kanselier en al zijn huisgenoten gevangen. Tannegui Du Chastel en de kroonprins vluchten vervolgens weg naar de sterkte van Melun op 50 km van Parijs. Op drie dagen tijd zullen 500 Armagnackers geliquideerd en verminkt worden.

12 juni 1418. Bernard van Armagnac laat dit niet zomaar passeren. Hij rukt met een hele bende aanhangers op naar Parijs. Ze krijgen er lik op stuk. Dat kan men wel zeggen in de wetenschap dat bij zijn aanval zeker 4.000 eigen mensen gedood worden. Bernard van Armagnac schiet er zelf het leven bij in samen met Henricus van Marly en veel andere edellieden. Wie de dans kon ontspringen is nu op de vlucht. Het is nu duidelijk dat de Bourgondische strekking weer baas is in Parijs. De voorstanders van Jan zonder Vrees laten zich opmerken met een rood Bourgondisch kruis op hun kledij. Ze maken daarbij duidelijk dat ze geen andere bestuurder willen dan Jan, de hertog van Bourgondië.

Heel wat steden die tot op heden nog bezet werden door de Armagnackers gaan nu plots overstag. De bewoners geven zich over en kiezen voor de Bourgondiër. Onze graaf wordt in Dijon op de hoogte gebracht van de gebeurtenissen. De tijd is eindelijk rijp om terug te keren naar Parijs. Dat doet hij echter niet zonder eerst koningin Isabeau op te halen in haar verblijfplaats te Troyes. Daarna vertrekken ze gezamenlijk naar Parijs. De blijde intrede is een feit. Ze worden er door de burgers en de koning met de allergrootste eer onthaald. Jan van Bourgondië krijgt onmiddellijk het bevel over Parijs.

· · · · · · · · · · · · · · · · · · · · ·

Auteur van 'De Kronieken van de Westhoek'

Related Articles & Comments

Leave a Comment

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *