web analytics

Anno 1492. Het land van Vlaanderen is groggy

78
banner

Juli 1492. Heel het land van Vlaanderen is werkelijk groggy en verlangt vrede. Dat is Albrecht van Saksen natuurlijk niet ontgaan. Als Brugge, Ieper en het Vrije bereid zijn om 80.000 guldens ter beschikking te stellen voor de soldij van zijn troepen dan zal hij hen zo snel mogelijk laten vertrekken. De Vlamingen gaan er maar al te graag op in om eindelijk verlost te zijn van die onverdraaglijke buitzoekers die zowat het hele land gepluimd hebben.

Op 30 juli roepen de onderhandelaars de vrede uit in Cadzand. De Gentenaars erkennen nu eindelijk Maximiliaan als voogd van zijn zoon Filips en zijn bereid een boete van 25.000 guldens te betalen met nog wat extra’s. Het vrijlaten van de vastgehouden edellieden en de verplichte voetval zijn ondertussen ook al traditioneel. En ze zullen tenslotte de vermindering van het geld accepteren. In ruil krijgt Gent een volledige kwijtschelding van hetgeen het misdaan heeft. De Gentenaars gaan er allemaal mee akkoord.

Het grote gevolg van de vrede en de algemene amnestie is natuurlijk de wetenschap dat Filips van Kleef-Ravenstein nu helemaal alleen staat om het gewicht van de oorlog te torsen. Het moet ongetwijfeld een pijnlijke ervaring zijn dat hij nu zelf de pineut van zijn eed en zijn engagementen ten opzichte van de steden is geworden. Toch blijft hij karakter tonen en verliest hij de moed niet. Vreemd toch dat hij vermoedelijk niet eens meer weet waarvoor hij nu precies aan het strijden is. Filips weerstaat onophoudelijke bestormingen over het water en over het land en laat daarbij niet na om zelf uitvallen te plegen. Dat is onder meer het geval op 25 september 1492 wanneer zijn volk in Hoeke 2 grote Engelse schepen geladen met grof geschut buitmaakt.

Ook een Brugs schip met laken voor het Duits leger verhuist richting Sluis. De bevelhebber kent wel brute pech als zijn magazijn met buskruit in de lucht vliegt nadat er per ongeluk vuur in belandt. Dat betekent natuurlijk dat Sluis nu zonder schietpoeder zit om zich te verdedigen. Dat dwingt hem uiteindelijk om te luisteren naar zijn raadgevers die al een tijd aandringen op een gesprek met de graaf van Nassau.

Al die zinloze jaren van oorlog
Op 30 september 1492 sluiten de partijen een voorlopige wapenstilstand waarbij ze beslissen om een definitieve regeling af te spreken binnen de stad van Sluis. Nogal wat prominente onderhandelaars melden zich. Engelbert van Nassau, Filips van Bourgondië, Karel en Willem van Croy, de prinsen van Chimay en Chièvres en zes afgevaardigden van Gent, Brugge en Ieper. Toeval of niet, maar tijdens het begin van de gesprekken overlijdt in ditzelfde Sluis Adolf van Kleef-Ravenstein, de vader van Filips. Als enige erfgenaam van zijn notoire vader heeft Filips nu alles te verliezen als hij zich rebels blijft opstellen. Het stimuleert hem in elk geval om op 12 oktober 1492 een definitieve vrede overeen te komen.

Hij belooft in de handen van Albrecht van Saksen de eed afleggen aan Maximiliaan en zijn zoon Filips. Hij geeft de stad Sluis met het klein kasteel over aan diezelfde hertog terwijl hij het groot kasteel mag behouden. Voor zijn bewezen diensten krijgt Filips van Kleef-Ravenstein de som van 40.000 gulden, samen met een jaarwedde van 6.000 gulden. Het lijkt me duidelijk dat er ook wel enig schuldbesef moet bestaan bij Maximiliaan. Vooral nu al de verbeurdverklaringen van zijn landen en heerlijkheden ongedaan gemaakt wordt en Filips ontslagen is van de rijksban hem opgelegd door keizer Frederik III. Al diegenen die hem hebben geholpen gaan ook vrijuit terwijl Sluis al zijn vrijheden en voorrechten kan behouden. Al die ellendige jaren van oorlog zijn werkelijk een maat voor niets geweest.

14 oktober 1492. Filips van Kleef-Ravenstein geeft Sluis en zijn klein kasteel in handen van Albrecht van Saksen die meteen zijn beleg opbreekt en naar Brugge reist. De lokale wethouders, dekens en hoofdmannen ontvangen hem met grote eer en leiden hem naar het Prinsenhof. De Vlamingen zijn verheugd dat de oorlog afgelopen is en er weer vrede heerst. Het voorzichtig aangevat herstel kan nu verder zijn gang gaan. Voor Brugge zelf zal de recuperatie zeer problematisch zijn.

Zijn vreemde kooplieden wonen nu in Antwerpen en zullen niet meer terugkeren. Vooral omdat Maximiliaan er een nieuwe koopmansmaatschappij in het leven heeft geroepen en die begunstigd heeft met zoveel voordelen dat het niet de minste zin heeft om nog verder met Brugge rekening te houden. Koning Maximiliaan heeft de stad werkelijk van zijn meest elementaire bronnen van inkomsten beroofd. Door de Bruggelingen in armoede te storten hebben ze geleerd wat die ongehoorzaamheid ten opzichte van de vorst in de praktijk betekent.

 

· · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · ·

Auteur van 'De Kronieken van de Westhoek'

Related Articles & Comments

Leave a Comment

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *