web analytics

Het regent schermutselingen in 1303

54
banner

‘We leveren helemaal niemand uit!’, het antwoord van Jan van Vlaanderen is resoluut. ‘We zijn niet gewoon onze vrienden en de vrijheidsstrijders te verraden om ons doel te bereiken. Zeg aan uw koning dat we ons klaar houden om hem op het slagveld te ontmoeten.’ Filips de Schone zegt geen woord als hij de Vlaamse boodschap ontvangt. Hij vertrouwt het zaakje niet langer en vreest zelfs voor verraad. Er moet een reden zijn waarom de Vlamingen zo zelfverzekerd zijn.

Zijn vrees is voldoende reden om nog diezelfde nacht holderdebolder het Frans kamp op te breken en naar Parijs terug te keren. Het lijkt op een massale vlucht die voor de Vlamingen als muziek in de oren klinkt. Van zodra ze horen over de aftocht vallen de Vlamingen de Franse achterhoede in de nek. Daarna keren ze met een rijke buit beladen terug binnen de grenzen van Vlaanderen. Bij hun terugkeer proberen de Vlamingen zich te wreken op die van Doornik.

Ze kunnen hun levendige blijken van appreciatie voor koning Filips de Schone maar matig smaken. Hoe is het mogelijk dat Doornik zich zo begint af te keren van het land van Vlaanderen, terwijl de inwoners ervan altijd al van hetzelfde volk deel hebben uitgemaakt? Het regent schermutselingen tijdens hele voorjaar van 1303. Sint-Omer, Calais, Bethune, Lens, Arras en Doornik krijgen af te rekenen met Franse bezetters. Als die de kans schoon zien dan ondernemen ze strooptochten in Vlaanderen. De Vlamingen laten zich evenmin onbetuigd, ze vallen herhaaldelijk Artesië binnen. Zo erg verwoestend dat heel dat prachtig buitengebied op een woestijn begint te lijken.

Een van de meest ernstige incidenten speelt zich af op de hoogte van Ballimberghe bij Cassel. De Vlamingen verliezen hier maar liefst 2.000 manschappen, maar de Fransen betalen die zege met een zwaar gekwetste graaf Othon van Bourgondië, de schoonzoon en troonopvolger van de in Kortrijk gesneuvelde Robrecht van Artesië. De graaf zal later in Melun aan zijn verwondingen overlijden. Tijdens een ander gevecht leiden de Franse bezetters van Lens een volslagen nederlaag. De heren van Vaucouleurs en Vendin worden verslagen en Libert de Beauffremont dodelijk gekwetst. Tijdens een conflict tussen de bezetters van Rijsel en Doornik richten de Doornikenaars een ware ravage aan in de Frans-Vlaamse hoofdstad die de dood van zeker vijftig edelen of rijke ingezetenen te betreuren krijgt.

3.000 dode Vlamingen
Begin maart 1303. Jan van Vlaanderen splitst het Vlaams leger op in twee divisies. Hij stelt het eerste leger onder het bevel van Willem van Gulik die nu de opdracht krijgt om de Franse bezetters van Artesië in de gaten te houden. Het tweede leger met Jan en Gwijde van Namen als commandanten gaat in de aanval op de vesting van het Henegouwse Lessen die ze innemen en waarvan ze achteraf de stadsomwalling slechten. Het ontzag voor de goedendags van de Vlaamse poorters is groot bij de Franse elite. Willem van Gulik stelt zijn opponent Gauthier de Châtillon, de veldheer van Filips de Schone in Artesië voor om een veldslag te leveren maar de Fransman durft daar niet op in te gaan.

Toch mislukt de poging van Willem van Gulik om Arques te bemachtigen. Een Frans leger komt net op tijd om de bedreigde vesting te ontzetten. In de daaropvolgende gevechten verliezen de Vlamingen zeker 3.000 mannen. Ondertussen verplaatsen Jan en Gwijde van Namen, aangemoedigd door hun Zeeuwse ballingen het toneel van hun krijgsverrichtingen naar de noordelijke graafschappen van hun neef Jan van Avesnes. Willem, de graaf van Ostrevant (tussen Douai en Cambrai), de erfgenaam van graaf Jan van Henegouwen en Holland heeft onlangs een aanval op het noorden van Vlaanderen ondernomen en die willen Jan en Gwijde nu bloedig gaan wreken.

· · · · · · · · · · · · · · · · ·

Auteur van 'De Kronieken van de Westhoek'

Related Articles & Comments

Leave a Comment

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *