web analytics

Anno 1477. Karel de Stoute sneuvelt

102
banner

5 januari 1477. Om 10u ‘s morgens begint het gevecht met een wederzijds losbranden van het grof geschut. De ruiters zorgen ervoor dat er geen tweede salto zal komen. De Bourgondische ruiters houden dapper stand tot plots Campo-Basso met zijn 400 Italiaanse manschappen naar de vijand overloopt. Wat al bij aanvang als een verloren zaak leek, is het nu zeker. Ja, de hertog en zijn mannen strijden voor wat ze waard zijn. Karel de Stoute vecht als een leeuw en krijgt hier en daar verwondingen aangesmeerd. Bij het overspringen van een beek vliegt hij uit het zadel en staat hij druipend in het bloed en zweet te voet en afgemat tegen een overmacht van vijanden.

Ik had het daarnet nog over alle elementen die zich tegen Karel de Stoute keren. Ook op dat allerlaatste moment spelen de goden met zijn voeten. Karel van Beaumont een edelman uit Lotharingen en medestander van de vechtende hertog krijgt zijn roep om hulp; ‘red de hertog van Bourgondië’ maar deze Beaumont is zo doof als een kwartel en meent ‘leve Bourgondië’ te horen en geeft de bebloede man – Karel dus – voor zich de doodsteek zonder hem te kennen. Direct daarna zijn er enkele Duitse voetgangers die de kleren van zijn lichaam afstropen en hem beroven van zijn wapens. Zijn lijk laten ze in de beek liggen…. Niet zo ver vandaan ligt Jan van Rebempré gesneuveld, net zoals de heren van Croy, Vieuville en Contay. De rest van Karels krijgsleiding zit gevangen, onder hen zijn bastaardbroers Anton en Boudewijn en geschiedschrijver Olivier De La Marche, de oorlogscorrespondent van dienst.

Vastgevroren in het ijs
Het lijk van hertog Karel de Stoute wordt pas twee dagen na het gevecht teruggevonden, helemaal bedekt met bloed en slijk en met het hoofd in het ijs vastgevroren. Hij is amper nog te herkennen. Een van zijn lijfjonkers Baptista Colomme en zijn geneesheer Matthys Lopez herkennen zijn lichaam aan de verscheidene tekens die hij op zijn lichaam heeft. Het einde van deze trotse en hovaardige en vooral nooit tevreden hertog van Bourgondië is op een treurige manier geëindigd. De zegevierende hertog Renatus van Lotharingen laat het lichaam van zijn verslagen vijand met grote eer behandelen. Hij laat hem aankleden met een wit satijnen borstrok, een muts van karmozijn satijn, een hertogelijke kroon versierd met kostbare edelstenen, laarzen van scharlaken aan zijn voeten.

Zijn stoffelijk overschot ligt in een met zwart satijn behangen rouwkamer, zijn pronkbed is van zwart fluweel en versierd met zes grote wapenschilden. Langs weerszijden van het bed staan twee stoelen voor twee schildknapen met nog vier extra stoelen in de hoeken voor vier personen die brandende fakkels vasthouden. Daarachter staan twee rijen stoelen bedekt met zwart laken, bestemd voor de officieren van beide hertogen. Het lichaam zal er zes dagen lang opgebaard liggen, ik zou het beter ‘tentoongesteld’ noemen want het volk uit de omstreken komt er in massa op af om het gelaat te herkennen waarvoor ze zo lang gesidderd en gebeefd hebben. Ook hertog Renatus plengt de nodige krokodillentranen maar verwenst hem hoe dan ook voor al de aangerichte ellende. Op zondag begraven ze hem naar Nancy. Pas in 1550 zal hij op bevel van keizer Karel verhuizen naar de O.L.V.-kerk van Brugge waar zijn prachtige grafstede in verguld koper nog altijd te zien is.

200 zilveren marken voor de boodschapper
Lodewijk XI is in de hoogste hemel als hij het nieuws van Karels dood verneemt. De bode die het hem komt vertellen krijgt 200 zilveren marken cadeau omdat hij de koning het beste nieuws uit zijn leven heeft meegedeeld. De bewoners van Vlaanderen, Holland, Brabant, Henegouwen en Bourgondië leven in een staat van ontkenning. Ze geloven niet echt dat hun hertog dood is maar dat hij zich ergens in een klooster verborgen houdt uit schaamte voor zijn nederlaag. Zijn dood betekent sowieso het einde van een onafhankelijk Vlaanderen dat op korte termijn de speelbal zal worden van de grote spelers op het Europees schaakbord.

Hoe is het mogelijk dat Karel de Stoute niet voorzichtiger is omgegaan met dat risico? De gebruikelijke lofzangen na de dood van een vorst blijven uit in het geval van Karel de Stoute. De kroniekschrijvers omschrijven hem als een trotse, eigenzinnige en heerszuchtige waaghals die vijand was van rust en vrede. Ja; hij bezat ook goede eigenschappen. Karel was matig in spijs en drank en leefde eerbaar en was absoluut geen zo’n hoerenloper als zijn vader Filips de Goede. Hij had zelfs een afkeer van ontucht en had meerdere keren mensen ter dood veroordeeld hiervoor. Hij bestrafte ontelbaar veel mensen tot de dood, zonder enige vorm genade. Karel de Stoute stierf nog voor zijn 45ste levensjaar. Hij laat één dochter achter. Dat is natuurlijk Maria van Bourgondië. Zijn echtgenote Margareta van York zal hem nog 26 jaar overleven.

· · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · ·

Auteur van 'De Kronieken van de Westhoek'

Related Articles & Comments

Leave a Comment

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *