web analytics

Anno 1487. Maximiliaan maakt een einde aan de rust

68
banner

Het afgelopen jaar is het rustig gebleven in Vlaanderen. Het is zowaar Maximiliaan die daar een einde aan maakt. Na het vertrek van zijn vader naar Duitsland beslist hij om de oorlog tegen Frankrijk weer op te starten. Hij haat koning Karel VIII omdat hij de partij van de Gentenaars koos in hun opstand tegen zijn gezag. Dat deze koning in principe zijn schoonzoon zou moeten worden kan hem blijkbaar niet deren en evenmin het feit dat zijn dochtertje Margareta nu al haar leven slijt aan het Franse hof.

Door de missie die de Fransman Philippe de Crevecoeur met zijn 800 ruiters op Vlaamse bodem uitvoerde is de vrede van Atrecht geschonden. Althans voor koning Maximiliaan. Hij verzamelt een militie van Duitse en Zwitserse krijgslieden om zich heen en valt Picardië binnen met de bedoeling er enkele steden en sterkten in te nemen. De Crevecoeur is zelf ook niet van gisteren en heeft stiekem enkele Zwitsers omgekocht om eigenhandig de wapens op te nemen tegen hun bevelhebber. Maximiliaan krijgt er lucht van en laat de verraders in het midden van het Duitse kamp opknopen. Daarna keert hij met zijn volk terug. De vrede van Atrecht is met zijn actie nu natuurlijk helemaal naar de vaantjes.

Vlaanderen zal dat weldra gaan voelen. Philippe de Crevecoeur legt beslag op enkele van onze schepen en stuurt troepen naar de grenzen van Henegouwen. Van onze kant uit verovert de heer van Montigny het Franse stadje Mortagne terwijl Berthold van Leuven er in slaagt om met het nodig verraad de sterkte van Honnecourt in te nemen. Maximiliaan sluit in Brugge een grote lening af zodat hij zich nieuwe troepen kan aanschaffen. Hij stelt Salazard, de bevelhebber van Douai aan als bevelhebber over zijn mannen. Die slaagt er (opnieuw met een flinke dosis verraad) in om Terwaan in te nemen en blijft er enige tijd in positie, ondanks verscheidene aanvallen van de Crevecoeur.

Het land zit met zijn gat vol schulden
Ondanks die lening blijft Maximiliaan sukkelen met geldgebrek. Hij vraagt aan Vlaanderen om hem gedurende de volgende drie jaar jaarlijks 900.000 gouden kronen te verschaffen om de oorlog tegen Frankrijk te kunnen voortzetten. De drie Leden weigeren resoluut. Ze denken er nog niet aan, het land zit nu al met zijn gat vol schulden. Ze kunnen hem onder geen beding geld toestaan om oorlog te voeren tegen Karel VIII met wie ze de vrede afsloten in Atrecht. De reactie van Maximiliaan is ronduit gevaarlijk. Hij schakelt nu eigenhandig schatters in die in de kasselrijen en op het platteland een jaarlijkse belasting op de waarde van de eigendommen gaan opeisen.

De koning krijgt daardoor de haat van de bevolking over zich heen. Nog veel erger is de breuk die hij daarmee veroorzaakt in het landsbestuur. Door zich niets meer aan te trekken van de drie Leden van Vlaanderen heeft hij een gevaarlijk precedent geschapen. Zelfs een klein kind zal zien dat hij deze vermetele zet op termijn cash zal moeten betalen.

De Crevecoeur spint al direct garen bij de ruzie van de Vlamingen met hun koning. Daar zijn de talloze brieven en beloften het schoonste bewijs van. Allemaal met het oogmerk om minder weerstand te ontmoeten tijdens zijn eigen krijgstochten. Op 28 april 1487 verovert hij Sint-Omer. Er zit opnieuw verraad in het spel. Ook Terwaan valt opnieuw in zijn handen. De 25ste juli verslaat hij de troepen van Maximiliaan bij Bethune. Daarbij vallen 50 van zijn edellieden in Franse handen. Ze zullen pas na de betaling van veel losgeld hun vrijheid terugkrijgen. Allemaal heel pijnlijk voor de Roomse koning die zeer gevoelig is aan militaire verliezen. Deze oorlog met alleen maar gehuurde soldaten kan hij onmogelijk lang volhouden.

Zijn slagkracht vermindert zowat dagelijks terwijl hij niet kan rekenen op de Vlaamse landmacht. En moest het alleen maar dat zijn. Gent heeft zich al volop tegen hem gekeerd. Het gemeen daar is verbitterd om zijn manier van werken, zijn belastingen, zijn eigenzinnigheid. De radicalisering in de binnenstad van Gent zorgt voor reactionaire besluiten bij hun dekens die natuurlijk niet acceptabel zijn voor de gegoede burgers die al genoeg ervaring hebben om de gevolgen hiervan in te schatten. Velen van hen verlaten Gent en gaan zich in andere Vlaamse steden vestigen. De Raad van Vlaanderen verhuist naar Brugge en dat is allerminst een goed teken aan de wand.

Talrijke bendes Witte Kaproenen
4 november 1487. Na een nieuwe vergadering van de dekens beslissen de Gentenaars om de door Maximiliaan aangestelde wethouders af te zetten en te vervangen door hun eigen mannetjes. De stedelingen gaan nu over tot het mobiliseren van talrijke benden Witte Kaproenen en Groententers om het land af te lopen en de mannen van de koning aan te vallen. Waar die ook te vinden zijn. Daarbij sparen ze geenszins de Brabanders en de Antwerpenaars die zich op Gents grondgebied durven vertonen. De brigades zijn zodanig vermetel dat ze zelfs Maximiliaan bespringen wanneer hij tussen Antwerpen en Brugge reist. De Gentse rebellen worden door zijn lijfwacht op de vlucht gejaagd met het verlies van enkele mannen.

In Brugge krijgt Maximiliaan wel nog een fatsoenlijk onthaal bij de lokale overheid. Hij begeeft zich naar de woning van de heer van Varsenare om er te vergaderen met de raadsheren van Vlaanderen. Toch blijft hij hier niet lang, in het gezelschap van schout Pieter Lanchals reist hij verder naar Kortrijk, Oudenaarde en Mechelen om dan achteraf met een min of meer gerust hart aan te komen in Antwerpen. De koning heeft het blijkbaar nog niet door dat de donkere wolken zich opstapelen in Vlaanderen. Kijk maar naar Brugge. Het mag er rustig lijken, maar achter de huisgevels gonst het van de ontevredenheid bij de gewone mensen. In de hogere kringen vrezen ze al voor beroering en dat komt tot uiting door de verhuis van rijke gezinnen die met hun goederen in de richting van Gent verhuizen.

Alsof het daar beter zal zijn….. Begin december probeert Gent een verbond af te sluiten met het gemeen van Aalst. Maar die poging gaat de mist in. Adriaan Vilain, de heer van Liedekerke en zijn bende Gentenaars keren onverrichter zake terug. De Brugse wetheren beseffen dat ze een identiek bezoek mogen verwachten. Ze versterken Brugge in zeven haasten in een poging om de Gentenaars buiten te houden. De wachters van de Kruispoort en de Gentpoort krijgen de opdracht van niemand meer te laten vertrekken in de richting van Gent, tenzij ze beschikken over een schriftelijke toestemming van de wethouders zelf.

· · · · · · · · · · · · · · · · · · · ·

Auteur van 'De Kronieken van de Westhoek'

Related Articles & Comments

Leave a Comment

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *