web analytics

Anno 1303. Mislukte aanval op Zierikzee

57
banner

22-24 april 1303. Gravenzonen Jan en Gwijde zijn twee dagen eerder te Damme scheep gegaan richting noorden. Ze zijn in de veronderstelling dat de graaf van Ostrevant zich in de buurt van Calais bevindt en zien hun kans schoon om daarvan te profiteren. Wanneer ze aan land gaan in Cadzand krijgen ze heel ander nieuws. Willem van Ostrevant moet blijkbaar lucht gekregen hebben van hun militaire voorbereidingen in Damme en heeft alle mogelijke bevriende zeemanschap ingeroepen om de achtervolging op de vloot van zijn neven in te zetten. Nog diezelfde dag volgt de confrontatie voor de Cadzandse kust.

De slag verloopt allesbehalve voorspoedig voor de Vlamingen, hun schepen worden uiteengeslagen. Gelukkig staakt Ostrevant de strijd wanneer de Vlaamse vloot zich massaal terugtrekt. Hijzelf stevent verder af naar de Hollandse kust. Gwijde van Namen profiteert ervan om door te zeilen naar Walcheren. Een verrassende zet die Willem van Ostrevant dan weer niet verwachtte. Die surprise in combinatie met enkele verraders in eigen rangen zorgt er nu op zijn beurt voor dat Willem slaag krijgt. Hij ziet zich genoodzaakt om naar Arnemuiden en later naar Zierikzee terug te wijken.

Walcheren komt nu helemaal in Vlaamse handen want het bedreigde Middelburg heeft netjes zijn poorten geopend voor de overwinnaars. Mei 1303. De aanval van de Vlamingen op Zierikzee mislukt echter. Ze hebben wel het geluk aan hun kant als ze er in slagen om Voorne en Putten in te nemen en daarbij vaste voet aan de grond te krijgen. Waardoor Jan van Avesnes nu wel moet in onderhandelingen treden met de Vlamingen. Het komt uiteindelijk op 1 juni tot een wapenstilstand voor onbepaalde tijd. Er kan nu opnieuw volop gefocust worden op Frankrijk. Jan van Vlaanderen en Gwijde van Namen krijgen nog extra versterking van Italiaanse hulpbenden. Mannen van hun broer Filips van Chieti die recent door zijn huwelijk met een Napolitaanse edelvrouw tot heer van Teano is verheven.

Als oudste van de zonen van Gwijde van Dampierre die nog op vrije voeten loopt neemt hij het ruwaardschap over Vlaanderen op zich. Best handig omdat hij over de nodige militaire ervaring beschikt. Hij gaat in Brugge al meteen over tot de aanstelling van 100 verstandige en notabele personen die belast worden om de geschillen tussen burgers op een efficiënte manier te regelen. Alle lopende geschillen en processen in verband met de handel dienen voortaan in de loop van acht dagen vereffend te worden.

De vogel is al gaan vliegen
Zomer 1303. Inmiddels is het leger van Filips de Schone al uitgegroeid tot 100.000 mannen. Het komt zich onder het bevel van connestabel Gauthier de Châtillon neerslaan in de omgeving van Sint-Omer. Zonder aarzelen trekken de Vlamingen de Franse veldheer tegemoet en ze dagen hem uit om het pleit tijdens een veldslag te beslechten. Maar de Châtillon twijfelt en besluit om niet in te gaan op het voorstel. Hij laat zijn legermacht met de tenten en wagens in stilte terugtrekken naar Arras. De daaropvolgende nacht houdt hij ook de grenzen van Vlaanderen voor bekeken en vestigt zich dieper in Frankrijk.

Filips van Chieti gaat er wel nog achteraan maar de vogel is al gaan vliegen. Artesië is nu overgeleverd aan de genade van de Vlamingen die het hele gebied op een vreselijke manier teisteren. Het fiere leger van de poorters plundert nu aan de Boven-Leie, de Aa, de Biette, de Navez en de Souchet zonder daarbij door iets of iemand afgestopt te worden. Een betreurenswaardige vergelding voor de ellende die de Fransen in de aanloop van de Guldensporenslag op Vlaams grondgebied hebben aangericht. Enkele Franse steden gaan na hun verovering door de Vlamingen in de vlammen op. Zo onder meer Terwaan, Lillers, La Bassée en Lens.

Augustus 1303. Die van Rijsel zitten ermee verveeld dat Doornik nog altijd een Franse enclave gebleven is in Vlaanderen en dringen er op aan dat de eigen milities ook daar orde op zaken zullen stellen. De Vlaamse legerbenden ondernemen tijdens deze augustusmaand een tweede aanval en verschijnen voor deze versterkte Scheldestad onder leiding van Willem van Gulik. Gedurende een periode van zes weken slaan de dappere stedelingen elke aanval met heldenmoed af. Aan de zijde van de Fransen onderscheidt de Vlaamse edelman en notoire leliaard Frans van Stepelen zich als een te duchten tegenstrever.

Hij heeft spijtig genoeg voor de Vlamingen de kant van Filips de Schone gekozen i.p.v. die van Gwijde van Dampierre. Terwijl de Vlamingen hun tanden stukbreken op Doornik zijn er tussen Rome en Frankrijk grote meningsverschillen ontstaan. Paus Bonifacius VIII denkt van zichzelf dat hij zich ook moet moeien met politieke zaken en komt daarbij in conflict met Filips de Schone. Het zit hem natuurlijk hoog dat de Franse koning een belangrijk deel van zijn leger financiert met kerkelijke middelen. De etterbuil barst open in de zomer van 1303. Bonifacius verklaart openlijk dat hij Filips de Schone in de ban van de kerk slaat en dat deze koning niet langer bekwaam is om Frankrijk te besturen. De paus schenkt met de allure van een onvervalste Romeinse leider het leengebied Frankrijk aan de Roomse keizer Albrecht van Oostenrijk.

Filips de Schone reageert daarop met een reeks beschuldigingen aan het adres van de paus. Bonifacius zou zijn voorganger vermoord hebben en kan daardoor onmogelijk de rechtmatige bezitter van de heilige stoel zijn. De Fransman gaat zelfs zo ver om een aanslag tegen de paus te plannen. Hij geeft daartoe de opdracht aan Guillaume Nogaret, een professor in de godgeleerdheid die op zijn beurt een hele samenzwering opzet.

Op 1 september 1303 stormt een gewapende bende de pauselijke zomerresidentie Anagni binnen. Ze bezetten zonder noemenswaardige tegenstand het pauselijk paleis en houden er paus Bonifacius drie dagen gevangen. De tachtigjarige paus kan die hele toestand niet langer aan en wordt zenuwziek. Hij zal er op 11 oktober aan overlijden. Zijn plan om Albrecht van Oostenrijk in de wapens te laten treden tegen Filips de Schone mislukt zo helemaal. De Habsburger was zo verstandig om niet in te gaan op het vergiftigd geschenk van deze paus.

· · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · ·

Auteur van 'De Kronieken van de Westhoek'

Related Articles & Comments

Leave a Comment

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *