web analytics

Anno 1347. Roemloze aftocht in de modder

47
banner

8 juni 1347. Jan van Normandië begint aan zijn stormloop op Cassel. De Fransen stellen zich fanatiek op. De inname van Cassel beschouwen ze als de repetitie van een grote kuis in het Engelse kamp rond Calais. De Vlamingen slaan een eerste Franse bestorming op de stadsmuren af. Een nieuwe aanval duurt twee volle dagen en opnieuw moet Jan van Normandië zich achteruit trekken. De volgende dag start hij al direct met een derde poging, maar altijd opnieuw weerstaan de Vlamingen aan deze aanvallen. De Gentenaars doen zelfs meer dan dat, ze breken nu en dan zelf uit en doorboren de Franse aanvallers met hun pieken of ze slingeren zware kettingen op hun hoofden.

De Gentse wever Gillis Rypegheerst laat zich daarbij in ‘positieve’ zin opmerken. Tot de Fransen het voor bekeken houden. Bij het terugtrekken hebben ze 280 volgeladen legerwagens nodig om al hun doden en gekwetsten af te voeren. Er is sprake van een verlies van 1.600 mannen, waaronder een deel edellieden en ridders. Een ander Frans leger keert nu terug om zich te wreken over deze nederlaag. Deze armee rukt op van Bethune richting Ieper, een troepenbeweging die zich afspeelt aan de achterzijde van de Vlaamse troepen. Dat heeft de Franse legerleiding goed gezien, want Vlaanderen ligt er inderdaad zonder verdediging bij en kan in principe vlot overmeesterd worden. De hele strook langs de Leie krijgt te maken met grote verwoestingen.

Merville en Estaires vallen in Franse handen. Na de oversteek van de Leie begeven de Fransen zich nu in de richting van Mesen en Belle, ze komen met hun legerbenden voorbij langs de door brede grachten omzoomde heirbanen. In de Vlaamse dorpen klingelen de noodklokken. De landlieden grijpen hun zeisen en hun jachtspiezen. Ze krijgen de assistentie van de Ieperse bevelhebber mijnheer van Houtkerke. Zo verdedigen ze voet voor voet hun dierbare Vlaamse grond. Een leemgrond die nat en vochtig is zodat de vijandelijke paarden en de wagens er in deze zompige ondergrond in wegzinken. Gevolg: de Vlamingen dwingen de Fransen tot een tweede aftocht op rij, ook al even desastreus als die bij Cassel.

Die roemloze aftocht vindt plaats rond de 1ste juli. Tijdens die eerste dagen van juli 1347 viert Lodewijk van Male zijn verloving met Margareta van Brabant. De festiviteiten van de ondertrouw gaan door in Tervuren. Willem Flotte, de kanselier van Frankrijk overhandigt het koppel een handvest met een geschenk van Filips van Valois. Aangezien het huwelijk van de graaf van Vlaanderen doorgaat met zijn goedkeuring en hij daardoor de vrede en de rust in zijn koninkrijk zal bevorderen, kan Lodewijk van Male nu rekenen op een som van 10.000 Parijse ponden met daarbovenop nog een jaarlijkse rente van 5.000 ponden. Het toont aan hoe intens tevreden de Franse monarch is met het afketsen van dit voor hem zeer schadelijk ‘Engels’ huwelijk.

De Fransman is wel niet te spreken over de ontwikkelingen rond Calais. Een inderhaast opgetrommelde krijgsmacht zal proberen om de slag aan te gaan met de Engelsen die de havenstad al een tijd in de tang houden. Naar het einde van juli toe komen beide legers tot binnen een half uur stappen van elkaar te liggen en ziet het er inderdaad naar uit dat het tot een beslissende confrontatie zal komen. Tot Valois verneemt dat de Vlaamse gemeentelijke troepen Sint-Winoksbergen en Broekburg hebben verlaten en in massa toesnellen om Edward III te steunen bij een eventuele Franse aanval.

Er is in de kronieken sprake van 60.000 Vlamingen onder het bevel van de markies van Gulik. Filips van Valois weet het niet meer. Hij kan in principe nog tijdig het gevecht aangaan met de Engelsen. Hij zit toch met de bibber, de aanval op Cassel is ferm tegengeslagen en als zijn soldaten het nu nog tezelfdertijd moeten opnemen tegen de beide vijandelijke legers dan zal het moeilijk worden. Op 1 augustus 1347 krijgt de Franse koning het bericht dat de voorhoede van de Vlamingen, 17.000 man, zich de avond voordien bij de Engelsen heeft gevoegd. Zijn beslissing om op de vlucht te slaan bedekt hem nu nog met meer schande en oneer dan de fameuze Franse nederlaag bij Crécy. Tijdens de nacht van 1 op 2 augustus vluchten hij en zijn mannen weg uit hun kamp. Ze durven amper de tijd te nemen om hun tenten in brand te steken. Kort na de roemloze aftocht van de koning valt het doek over Calais. Vanaf 4 augustus 1347 wordt deze strategische havenstad Engels eigendom.

 

· · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · ·

Auteur van 'De Kronieken van de Westhoek'

Related Articles & Comments

Leave a Comment

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *