web analytics

1308. Van Saaftinge brengt zichzelf in de problemen

103
banner

November 1308. In enkele Brugse abdijen ontstaan grote moeilijkheden tussen de reguliere broeders en de lekenbroeders. Eerstgenoemden beslissen om voortaan geen nieuwe lekenbroeders te laten intreden en dat kan natuurlijk op weinig bijval rekenen. De zorg van de buitengoederen ligt in handen van de boeren en die blijken nu allerhande afspraken te maken in de privé woningen van de lekenbroeders. Daar kunnen de echte paters niet mee lachen. Zo bijvoorbeeld broeder Willem van Saaftinge (de man die meestreed in de Guldensporenslag) van de abdij ter Doest. Die maakt zich vreselijk kwaad en in zijn gramschap vermoordt hij haast zijn eigen abt.

Maar die kan de vreselijke slag afweren en raakt enkel gewond. Van Saaftinge doodt daarbij wel de prior van de abdij waarop hij nu halsoverkop op de vlucht slaat naar de toren van Lissewege. De vrienden van de abt kunnen dat natuurlijk niet ongestraft laten gebeuren en bestormen de toren. Ze zouden de misdadige broeder zeker gevat hebben moest die niet plots de hulp krijgen van Jan Breydel en de zoon van Pieter de Coninck die hem daar aan het hoofd van een gewapende bende uit zijn benarde situatie komen ontzetten.

Ze doen dat uit erkentelijkheid voor de dapperheid die hij ooit toonde aan de Groeningebeek. Ze slagen er in om Willem van Saaftinge naar Brugge te voeren. Hier bezorgen ze hem de nodige middelen om weg te raken uit Vlaanderen. Als ik de geruchten mag geloven is de broeder daarna naar Syrië vertrokken waar hij zijn geloof afzwoer.

Historicus Kervijn de Lettenhove schetst in 1865 de bevrijding van Willem van Saaftinge in een heel andere context. Er heerst inderdaad een diepe onrust in Vlaanderen na de onverantwoorde akkoorden van Athis. Men beschuldigt Robrecht van Bethune ervan om de belangen van de Franse koning te steunen. Jan van Namen, de man die aangedrongen had op die vrede van Rijsel wordt nu gelinkt aan een nicht van Filips de Schone met wie hij ook zal trouwen en heeft daarmee zijn kar gekeerd. Onder zijn invloed ontstaat er een uitgebreid verbond van leliaards tegen de macht van de gemeenten. Met de grafelijke baljuws als trouwe vrienden wordt er in de steden gezocht naar de vijanden van de koning en naar diegenen die in oppositie gaan tegen de vrede van Athis-sur-Orge.

In het land van Waas nemen ze zo 25 notabelen gevangen waarvan enkelen aan het kruis worden opgeknoopt of een verbanning oplopen. Blijkbaar zou Willem van Saaftinge op de vlucht geslagen zijn door diezelfde represaillemaatregelen. Hij zou inderdaad omgekomen zijn indien Breydel & de Coninck hem niet uit zijn hachelijke situatie zouden gered hebben. Na zijn bevrijding trekken ze met de broeder zegevierend naar Brugge waar de poorters al terug in de wapens staan om hun vrijheden te beschermen. Die privileges blijken een zeldzaam fenomeen over heel Europa. De Bruggelingen vrezen ervoor dat men hen weer tot de dienstbare staat wil terugbrengen.

Volop dreigementen
Februari 1309. Robrecht van Bethune en zijn jongste zoon Robrecht van Cassel vertrekken nogmaals naar Parijs om te onderhandelen over enkele aanpassingen aan het ‘ondeugend verbond’ van Athis. Ze hebben hiervoor alvast de toestemming van de Gentenaars en die van Ieper op zak. Of tenminste toch die van de rijke poorters van beide steden die een nieuwe oorlog met Frankrijk als rampzalig beschouwen voor hun commerciële activiteiten.

De rest van de bevolking, de gilden en de neringen bewaren het stilzwijgen en kijken ongerust de kat uit de boom. Die toezegging van Gent en Ieper komt er ook maar na een cascade van dreigementen, toezeggingen en giften waarvoor de rest van de steden en gemeenten uiteindelijk voor lijkt te bezwijken. Feit is wel dat Brugge nu helemaal alleen staat in zijn verzet tegen de Fransen. De deadline van de onderhandelingen is 26 maart 1309, conform het akkoord van Athis. Robrecht van Cassel gaat begin maart met de toezeggingen van al de andere steden op zak nog een laatste keer naar Brugge om daar alsnog hun medewerking los te weken. Daar blijven ze rustig tijdens zijn redevoering en vragen ze even bedenktijd om zich te beraden over hun antwoord.

 

· · · · · · · · · · · · · · · · · · · · ·

Auteur van 'De Kronieken van de Westhoek'

Related Articles & Comments

Leave a Comment

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *