web analytics

Anno 1128. Waarom kiezen we Dirk van de Elzas niet?

47
banner

1128. De emmer van het geduld loopt over. De vermelde gezanten beraadslagen wat er hen te doen staat om het juk van deze klootzak van zich af te werpen. Daniël van Dendermonde komt met een opmerkelijk voorstel. Waarom zouden ze Dirk van de Elzas niet uitnodigen om naar Vlaanderen te komen? Uiteindelijk is hij een gerechtigde nazaat van Robrecht de Fries en zouden de Vlamingen hem kunnen kiezen tot hun legitieme graaf. Volgens de historieschrijvers kennen ze hem als een deugdzame en rechtzinnige prins en zou zijn bestuur nogal wat anders zijn dan dit van deze wrede Normandiër.

Daniëls suggestie krijgt een volmondige goedkeuring. Enkele gezanten reizen naar de Elzas met het voorstel. Die ziet deze onverwachte steun vanuit Vlaamse hoek natuurlijk zitten en toont zich onmiddellijk bereid om met 5.000 Duitse soldaten naar Vlaanderen te komen. Begin maart 1128 krijgen beide Willems het nog eens aan de stok en mag Willem van Lo met grote verliezen afdruipen van waar hij gekomen was. Willem Clito is van plan om zijn overwinning te gaan vieren in Rijsel maar komt daar voor een erg onaangename verrassing te staan. De Rijselnaars zijn op de hoogte gebracht over de komst van Dirk van de Elzas en sluiten de poorten voor hun kwaadaardige graaf. Clito beseft dat een oproer nabij is en zou er beter aan doen om de gemoederen niet verder op te hitsen en gewoonweg een andere stad te kiezen.

Maar nee hoor! De slimmerik begint daar aan de poorten van Rijsel dan maar te dreigen en van zijn voeten te maken. Hoe kwader hij wordt hoe meer de inwoners beseffen dat ze aan deze man nooit van zijn leven een rechtvaardige graaf zullen hebben. Dus keert Clito meer dan woedend terug naar Brugge. Daar zijn de meningen van de inwoners nogal verdeeld tussen pro en contra Willem Clito. Daar heeft het voorbije jaar van bittere miserie natuurlijk alles mee te maken. Toch slaagt Walter Crommelin er in om een meerderheid tegen Willem Clito te vormen. Waardoor de Brugse poorten net zo gesloten blijven als die van Rijsel. Uiteindelijk zal de Fransman een plek vinden in Maldegem.

Een plechtigheid op de Gentse Vrijdagmarkt
11 maart 1128. Dirk van de Elzas arriveert met zijn krijgsvolk te Gent. De vreugde om zijn komst is groot. De inwoners erkennen hem onmiddellijk als graaf van Vlaanderen. Twee weken later doet de graaf een gelijkaardige intrede in Brugge. Op 30 maart verkiezen de gemeenten in de aanwezigheid van de Gentse gezanten deze Dirk van de Elzas tot graaf van Vlaanderen. De plechtigheid gaat door op de Vrijdagmarkt. De volgende dag zweert de nieuwe op diezelfde locatie zijn eed van trouw, hij doet dat trouwens op de relieken van de heilige Donaas die natuurlijk niet op de afspraak ontbreekt.

De 9de april krijgt Dirk het bezoek van de Ieperse gezanten. Als hij er in slaagt het juk van Willem Clito af te werpen zullen de Ieperlingen hem ten volle ondersteunen, iets wat hij ook effectief zal doen. Idem dito voor Rijsel. Dirk van de Elzas reist er persoonlijk naartoe en laat Rijsel onmiddellijk versterken tegen eventuele ongewenste aanvallen. Willem Clito vraagt en krijgt op zijn beurt nog maar eens extra Franse troepen en zelfs de koning wil er bij zijn om een gezamenlijke aanval op Rijsel uit te voeren. Ze sturen alvast een boodschapper naar Dirk van de Elzas met het bevel om zijn mannen er te laten vertrekken. De Elzasser stuurt de bode laconiek weg en dat maakt de koning alleen maar driester. De Franse bestorming van Rijsel gebeurt langs alle zijden. De inwoners helpen de mannen van Dirk van de Elzas zo goed als ze kunnen.

De graaf bewijst in elk geval dat hij uit het goede hout gesneden is. Ondanks het langdurig aandringen van Lodewijk en Willem Clito blijft Rijsel zo gesloten als een oester. Omdat de Franse verliezen maar blijven oplopen probeert Lodewijk de Dikke dan maar met schone beloften binnen te geraken. Het Rijselse antwoord is duidelijk: Willem Clito heeft al voldoende bewezen dat hij nooit zal deugen. De poorters zouden liever sterven dan hem hier nog binnen te laten. Een knarsetandende koning houdt het nu voor bekeken. Hij laat de helft van zijn manschappen ter beschikking van Clito en trekt zich terug uit de belegering. De Normandiër moet nu maar zelf zijn plan trekken.

De Kortrijkzanen zijn hun sleutels kwijt
Clito laat Rijsel uiteindelijk links liggen en beslist om dan maar Kortrijk binnen te vallen. Ook hier vindt hij gesloten poorten. De Kortrijkzanen verontschuldigen zich uitgebreid met de smoes dat de sleutels van hun stad zich in de handen van Dirk van de Elzas bevinden en dat ze hem daardoor onmogelijk kunnen binnenlaten. In Gent bakt Clito’s haring evenmin. Op 29 mei 1128 zien ze de Fransman nu plots terug aan de Brugse poorten. Hij is ervan overtuigd dat hij de stad zal kunnen overweldigen maar de Bruggelingen weren zich als de leeuwen en slagen er in om zijn troepen uit elkaar te drijven. Willem Clito trekt zich noodgedwongen terug in de richting van Jabbeke. Daarna verhuizen zijn troepen naar Oudenburg, een stad die hij laat versterken en met wallen laat omringen. Exact hetzelfde wat de Bruggelingen kort tevoren nog deden met hun eigen stad.

10 juni 1128. Dirk van de Elzas krijgt een geweldige ontvangst in Brugge. Een week later is dat eveneens het geval in Gent. Hier mobiliseert hij de jonge mannen uit de regio en die van het Land van Waas met de bedoeling om de stad van Tielt te heroveren op Willem Clito. De nieuwbakken graaf slaagt niet in zijn opzet en krijgt op 21 juni plots een tegenaanval van de Franse troepen te verwerken. Een langdurige clash die aanvankelijk in zijn voordeel verloopt. Maar toch is het Willem die het laken naar zich toetrekt. Hij behaalt een volkomen overwinning. Dirk van de Elzas arriveert in het holst van de nacht te Brugge met amper nog tien van zijn overgebleven soldaten. De rest is uit elkaar geslagen en verslagen.

Nicasius Borluut verandert de geschiedenis
Toch is die desorganisatie maar een tijdelijk probleem want op 9 juli slaagt Willem er van geen kanten in om het kasteel van Oostkamp te veroveren waardoor hij zich andermaal moet terugtrekken. Tijdens die beruchte julimaand sluit Willem Clito een verbond met de graaf van Leuven en concentreert de oorlog zich nu rond de moeilijk te verdedigen stad van Aalst. Dirk van de Elzas rukt uit om de belegering van deze stad te voorkomen. Het komt tot een nieuwe confrontatie ter hoogte van Axpoele. Best een bloedige veldslag die zeker mag genoteerd worden in de annalen van onze geschiedenis, met bijna 10.000 doden aan de zijde van Clito en ook Dirk van de Elzas verliest 6.000 medestanders. Met Willem Clito als morele winnaar omdat hij nu eenmaal meer soldaten ter beschikking heeft. Zijn tegenstander kan nu nog amper op 10.000 soldaten rekenen met wie hij in de stad van Aalst moet vluchten.

27 juli 1128. De overwinning van Willem Clito op zijn tegenstrever ligt nu voor het grijpen. De Aalstenaar Nicasius Borluut verandert echter met één goedgericht schot uit zijn handboog de loop van de Vlaamse geschiedenis. Zijn pijl treft Clito centraal in de rug. Acht dagen later sterft de Fransman aan zijn verwonding na een rampzalig bestuur van vijftien maanden. Zijn mannen breken het nu zinloos geworden beleg op, voeren zijn dood lichaam naar de abdij van Sint-Bertijns en stoppen hun leider daar in de grond. Willem Clito laat geen kinderen na en daardoor is er nu geen verdere discussie meer nodig. Vlaanderen kan nu eindelijk in zee gaan met zijn favoriete graaf Dirk van de Elzas. Hopelijk kunnen de inwoners deze rotperiode nu eindelijk afsluiten en aan het werk gaan. In de verte wenkt een betere toekomst. Of is dat alleen maar een fata morgana?

· · · · · · · · · · · · · · · · · · · ·

Auteur van 'De Kronieken van de Westhoek'

Related Articles & Comments

Leave a Comment

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *